Colmcille Logo White

8.3 Seannduaig

Tha an leac-croise ann an Seannduaig còmhdaichte le samhlan Crìosdail. Tha seo mar chomharra air Crìosdaicheachd nan Cruithneach seach a bhith na cloich air a bheil dealbhaidhean pàganach is cràbhach.

Dh’fhaodadh gun robh grunnan mhanachainnean air a’ chosta seo a bha fo ùghdarras na manachainn mhòir faisg air làimh aig Port Mo Chalmaig.

Is e Clach a’ Charaidh a chanar rithe sa Ghàidhlig is tha seo a’ ciallachadh ‘leacan nan àitean-adhlaic’.

Tha i beagan air falbh on mhuir agus air a dìon on aimsir le cèis ghlainne. Thathar ag ràdh gum biodh maraichean a bhiodh a’ seòladh seachad ga cleachdadh mar chomharra air tìr.

Tha cnapan cruinne air a’ chrois agus iad air an cuairteachadh le cearcaill a tha am broinn a chèile. Air uachdar na cloiche, chithear nathraichean a tha a’ dol an lùib a chèile.

Bha brìgh cràbhach aig na nathraichean sin – tha iad co-cheangailte ri olc agus ris an dòigh san deach Adhamh agus Eubha a bhuaireadh. Sna Meadhan-aoisean, bha nathraichean cuideachd a’ comharrachadh ath-bhreith agus ath-nuadhachadh leis mar a bhios iad a’ cladhach sìos fon talamh agus a’ tighinn am bàrr a-rithist agus an seann chraiceann a bha orra air a thilgeil dhiubh.

© Alan Sproull
© Alan Sproull
Tha còig pannalan sgeadaichte air cùl na cloiche. Tha an snaigheadh a’ gabhail a-steach biastan, seallaidhean seilge, daoine le claidhnean a’ sabaid agus neach-seilge le bogha-tarsainn.

  • 8.1 Ionad an Tairbeirt Port MoChalmaig

    Eadar 1994 agus 2007, rinn arceòlaichean sgrùdadh air pìos dhan talamh timcheall air eaglais Naomh Calman ann am Port MoChalmaig faisg air ceann Rubha an Tairbeirt. Lorg iad fianais air manachainn mhòr a bha a’ dol air ais gu deireadh an t-6mh linn. Tha Ionad an Tairbeirt ag innse sgeula...

  • 8.2 Bhaile a’ Chnuic

    Tha grunnan thursachan ann an Rubha an Tairbeirt a tha a’ toirt fainear sgil ealanta agus creideamh Crìosdail nan Cruithneach a shnaigh iad. Is dòcha gun robh na tursachan sin a’ comharrachadh crìochan an fhearainn a bha leis a’ mhanachainn ann am Port Mo Chalmaig. Tha an leac-croise ann am Baile...

  • 8.3 Seannduaig

    Tha an leac-croise ann an Seannduaig còmhdaichte le samhlan Crìosdail. Tha seo mar chomharra air Crìosdaicheachd nan Cruithneach seach a bhith na cloich air a bheil dealbhaidhean pàganach is cràbhach. Dh’fhaodadh gun robh grunnan mhanachainnean air a’ chosta seo a bha fo ùghdarras na manachainn mhòir faisg air làimh aig...

  • 8.4 Clach an Neig

    Is e Clach an Neig aon de na clachan Cruithneach snaighte as fhèarr a tha ann. Chaidh a snaigheadh mu 800AD – no is dòcha nas tràithe na sin – agus tha i air a còmhdach le samhlan Crìosdail. A rèir nan nithean a tha air a’ chloich shnaighte seo,...

  • 8.5 Creag Phàdraig

    Is e cnoc air a bheil craobhan a’ fàs a tha ann an Ceag Phàdraig. Lean am frith-rathad suas an cnoc gus lorg na tha air fhàgail, is dòcha, de dhaingneach an Rìgh Brud. Tha Adomnan, am fear a sgrìobh eachdraidh beatha Chaluim Chille ag innse mar a thadhail an...

  • 8.6 Làraich Chlachan Cruithneach Eile Tuath air Inbhir Nis

    Dèan sgrùdadh air eachdraidh nan Cruithneach air a’ chosta sear tuath air Inbhir Nis. Cuairt nan Cruithneach air Ghàidhealtachd Cuairt anns a bheil 17 làraich le clachan Cruithneach, eadar Inbhir Nis agus Dùn Robain faisg air Goillspidh. Clàr de Chlachan Cruithneach ann an Taigh-tasgaidh agus Gaileiridh-ealain Inbhir Nisy Tha an...


FnaG
BnaG
Nhún na nGall
Derry City
Oideas Gael
Museum Nan Eilean
Comunn Eachdraidh Nis
Argyll Bute
colmcille
colmcille 1500

Bòrd na Gàidhlig

Great Glen House
Leachkin Road
Inverness
Scotland, IV3 8NW

(+44) 01463 225454
colmcille@gaidhlig.scot

Colmcille

Foras na Gaeilge, 2-6 Queen Street
Belfast
Northern Ireland
BT1 6ED

(+44) 028 9089 0970
colmcille@forasnagaeilge.ie

Colmcille

Foras na Gaeilge, An Chrannóg
Na Doirí Beaga
Gaoth Dobhair
Donegal, Ireland. F92 EYT3

(+353) 074 9560113
colmcille@forasnagaeilge.ie